Terapi Köpekleri Nedir ?

Terapi köpekleri, özel eğitim almış köpeklerdir ve hastaneler, huzurevleri, okullar, rehabilitasyon merkezleri veya afet bölgeleri gibi yerlerde insanlara duygusal destek, rahatlık ve motivasyon sağlamak amacıyla kullanılırlar. Rehber köpeklerden (görme engellilere yardımcı olan) farklı olarak, tek bir kişiye değil, birçok farklı insana etkileşimde bulunacak şekilde eğitilirler. Genellikle sakin, sevecen ve sabırlı köpekler seçilir.

 Terapi köpeklerinin hastanelerde kanser tedavisi gören çocukları ziyaret ederek moral verdiği örnekler görülebilir.Faydaları Nelerdir?Terapi köpekleri, hayvan destekli terapi (Animal-Assisted Therapy) kapsamında birçok fiziksel ve psikolojik fayda sağlar:

• Stres ve kaygıyı azaltır: Köpeklerle etkileşim, kortizol hormonunu düşürür ve oksitosin (sevgi hormonu) salgısını artırır.
• Depresyon ve yalnızlık hissini hafifletir: Koşulsuz sevgi ve companionship sağlar.
• Sosyal etkileşimi artırır: Özellikle otizm, ADHD veya özel gereksinimli çocuklarda iletişim becerilerini geliştirir.
• Fiziksel iyileşmeyi destekler: Hastaları yürüyüşe veya egzersize motive eder, motor becerileri geliştirir.
• Ruh halini iyileştirir: Yaşlılarda motivasyonu artırır, travma yaşayanlarda duygusal duvarları indirir.

Araştırmalar, terapi köpeklerinin kalp atışını düşürdüğünü, kan basıncını düzenlediğini ve genel iyilik halini artırdığını gösteriyor. 

Çocuklarla etkileşim örnekleri: Terapi köpekleri, öğrenmeyi teşvik eder ve duygusal destek sağlar.Hangi Köpek Irkları Uygun?Her köpek terapi köpeği olabilir, ancak mizaç önemli. En yaygın tercih edilenler:

• Golden Retriever ve Labrador Retriever (sakin ve dost canlısı).
• Cavalier King Charles Spaniel (küçük, kucağa oturmayı seven).
• Diğer: Poodle karışımları (Goldendoodle), Cocker Spaniel gibi ırklar.

Terapi köpeklerinin rolü

Terapi köpeği, çeşitli ortamlarda – özellikle sağlık hizmetlerinde – insanlara rahatlık, destek ve rahatlama sağlamak üzere eğitilmiş bir köpek türüdür. Terapi köpekleri, temas kurdukları kişilerin duygusal ve zihinsel iyilik hallerini iyileştirmeye yardımcı olur.

Terapi köpekleri, huzurevlerindeki yaşlıların moralini yükseltmekten, hastanede yatan çocukların stresini veya kaygısını azaltmaya kadar çeşitli şekillerde kullanılabilir.
Önemli bir nokta olarak, terapi köpekleri, hizmet köpeklerinden veya duygusal destek hayvanlarından farklı bir amaca hizmet ettikleri için ayırt edilmelidir. Hizmet köpekleri, engelli bireylere yardımcı olmak için belirli görevleri yerine getirmek üzere özel eğitim alırken, terapi köpekleri öncelikle ihtiyaç duyanlara duygusal destek ve arkadaşlık sunmaya odaklanır.
Genel olarak, terapi köpekleri uysaldır, aşırı tüy dökmezler, sosyaldirler, çevrelerine uyum sağlayabilirler ve en önemlisi, insanları neşelendirebilirler.

Terapi köpeğinin faydaları nelerdir?

Terapi köpekleri, ihtiyaç sahibi insanlara birçok fayda sağlar. İşte bazı örnekler:

Duygusal destek : Terapi köpekleri, rahatlık ve arkadaşlık sağlayarak moral yükseltmeye ve yalnızlık ve depresyon duygularını iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Stres azaltma : Terapi köpekleri rahatlamanıza yardımcı olarak, sizi daha endişeli ve gergin hale getirebilecek stres hormonlarının salınımını azaltabilir. Terapi köpeklerinin insanlarla kurdukları benzersiz bağ, insanların hissettiği duygusal yoğunluğu azaltabilir.

Ruh sağlığında iyileşme : İster köpek sever olun ister olmayın, terapi köpekleri, temas kurdukları herkesin ruh halini iyileştirmede uzmanlaşmış sosyal hayvanlardır. Ruh halinizi iyileştirmek, travma sonrası stres bozukluğu veya kaygı tetikleyicileriyle başa çıkmanın bir yoludur. Psikiyatri, Depresyon ve Kaygı Dergisi'nde yayınlanan bir çalışma, ankete katılan tıp öğrencilerinin %93'ünün terapi köpeğinin kaygı düzeyleri üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu ve öğrenme ve sınav ortamını iyileştirmeye yardımcı olduğunu bildirdiğini ortaya koymuştur.

Fiziksel sağlığı iyileştirme : Kalp ve damar sağlığı sorunları olan kişiler için terapi köpekleri fiziksel olarak sakinleştirici bir etkiye sahip olabilir. Örneğin, bu köpekler yanınızda olduklarında kalp atış hızını veya kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilirler. 2020 yılında yapılan bir araştırmaya göre, hastanelerde kullanılan terapi köpekleri hastaların iyiliğini artırabilir ve kaygı, yalnızlık ve depresyonu azaltabilir. Araştırma ayrıca terapi köpeklerinin hastanede yatan hastalara ağrı, kan basıncı ve stresi azaltarak yardımcı olduğunu göstermiştir.

Sosyal etkileşim : Terapi köpekleri yüzünüzde bir gülümseme yaratabilir ve bu da hem bireysel hem de grup ortamlarında sosyalleşmeyi teşvik etmeye yardımcı olur.

Motivasyon : Bazı insanlar danışmanlar veya ruh sağlığı uzmanları gibi sağlık hizmeti sağlayıcılarına açılmakta zorlanırlar. Terapi köpekleri bu boşluğu doldurmaya ve sosyalleşmeyi veya iletişim kurmayı daha uygun hale getiren bir ortam sağlamaya yardımcı olabilir.

Türkiye'de Durum :

Türkiye'de terapi köpekleri kullanımı henüz yaygın değil, ancak artıyor. Örneğin, İstanbul Havalimanı'nda uçuş stresi için terapi köpekleri projesi başlatıldı. Hastanelerde (özellikle çocuk onkoloji servislerinde) ziyaretler yapılıyor. Eğitim merkezleri (örneğin Bac Team, Dog School) terapi köpeği eğitimi veriyor.Terapi köpekleri, Sigmund Freud'dan Florence Nightingale'a kadar tarih boyunca kullanılmış ve modern araştırmalarla faydaları kanıtlanmış bir yöntem.