Sıklıkla Zehirlenme Oluşturan Maddelerden Bazıları
Köpeklerde zehirlenme, evde veya çevrede bulunan yaygın maddelerden kaynaklanabilir ve hızlı müdahale gerektirir. ASPCA, Pet Poison Helpline ve Türk veteriner klinikleri (2025-2026 verileri) gibi güvenilir kaynaklara göre en sık karşılaşılan zehirleyici maddeler şunlardır:
Teobromin içerir; kalp ritim bozukluğu, titreme, nöbet ve ölüm riski yaratır. Bitter çikolata daha tehlikelidir.
Böbrek yetmezliğine yol açar, küçük miktarlar bile ölümcül olabilir.
Hipoglisemi, nöbet ve karaciğer yetmezliği yapar.
Kırmızı kan hücrelerini tahrip eder, anemiye neden olur (pişmiş/çiğ fark etmez).
Mide ülseri, böbrek/karaciğer hasarı, nöbetlere yol açar.
Tatlı tadı nedeniyle kolay yutulur; böbrek yetmezliği ve ölümle sonuçlanır.
İç kanama veya nörolojik sorunlar yaratır.
Mide tahrişi, yanık, solunum sorunları.
Kusma, salya artışı, böbrek sorunları.
Çeşitli organ hasarları.
Zehirlenme şüphesinde hemen veterinere gidin. Kendiniz kusturmaya çalışmayın (bazı maddelerde tehlikelidir). Maddenin ambalajını veya örneğini yanınıza alın. Uluslararası destek için ASPCA Poison Control: +1-888-426-4435 (ücretli).Köpeğinizi korumak için bu maddeleri erişemeyeceği yerlerde tutun ve insan gıdalarını paylaşmayın. Erken müdahale hayat kurtarır!
SİKRİKNİN : Çoğunlukla haşarat ve fare zehiri olarak kullanılır. Ama bazı belediyeler sokak hayvanlarına zehirleyerek çözüm (!) bulmaktadırlar.Bu amaçla çoğunlukla sitriknin kullanırlar.Bu zehirlenmede belirtiler tipik olduğu için tanı rahat konur.
Belirtiler iki saatten kısa bir sürede ortaya çıkar.İlk belirti ajitasyon , aşırı uyarılma ve korkudur.Bunun birer dakika ile ağrılı tetanik kasılmalar izler.Köpek kafasını arkaya çevirir , nefes alamaz ve ağız mukozasında mavi renk görülür.En ufak uyarım , örneğin elle dokunma kasılmalara neden olur.Bu karakteristik durum tanı konusunda yardımcı olur.Bunların dışında sinirsel belirtiler ortaya çıkar.Bunlar titremeler , salya akışı , kas titremeleri , kollaps , bacakları sallamak şeklindedir.Köpeklerde 0,75 mg / Kğ dozunda ağız yolu ile alınan Sitriknin öldürücü olur.Sitriknin ve diğer merkezi sistemini etkileyen zehirlenmeler bazen yanlışlıkla epilepsi – sara şeklinde degerlendirilebilir.Bu bir hatadır ve hemen veteriner hekimi kontrolü gerektirir.
Tedavisi ; Köpeğiniz zehirlenme belirtileri gösteriyor ve kusmamışsa , kusturun.Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin.Gürültülü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının.Köpeğinizi bir battaniyeye sararak en yakın veteriner hekime götürün.
SODYUM FLORASETAT : Fare zehiri olarak kullanılır ve hayvanların yemlerine karıştırılır.Bu madde ile zehirlenmiş kemirgeni yiyen kedi köpeklerde zehirlenme oluşur.Zehirlenme belirtileri ; ani başlar , kusma , eksitasyon , idrar tutamama , kasılmalar ve kollaps meydana gelir.Kasılmalar , Sitriknin zehirlenmelerinden farklı olarak dış uyarımlara bağlı olmaksızın oluşur.
Tedavisi ; Hemen kusturulmalıdır.Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin.Gürültülü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının.Köpeğinizi bir battaniyeye sararak en yakın veteriner hekime götürün.
METALDEHİT : Bu zehir ( çoğunlukla arsenik kombinedir ) çeşitli kemiricilerle mücadelede kullanılır.Zehirlenme belirtileri ; huzursuzluk , salya akışı , dengesizlik , kas titremeleridir.Kas titremelerinin dış uyarımlarla bir ilişkisi yoktur.
Tedavisi : Zehir alındıkdan sonra , en kısa zamanda kusturulmalıdır.Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin.Gürültü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının.Köpeğinizi bir battaniyeye sararak en yakın veteriner hekime götürün.
KURŞUN : İnsektisit ve bir çok boyanın içinde bulunur.Zehirlenmeler daha çok yavru ve genç köpeklerde , kurşunlu boya ile boyanmış yüzeylerin çiğnenmesi sonucunda ortaya çıkar.Diğer kurşun kaynaklar şunlardır ; Pil , borular , camcı macunu , lehim , golf topu , vb. Kurşun zehirlenmesi , kurşun içeren insektislerle zehirlenen yaşlı köpeklerde de meydana gelir.Kronik zehirlenmeler de meydana gelebilir.Akut zehirlenme , sancı , kusma ile başlar.Değişik oranlarda merkezi sinir sistemi belirtilerinin görülmesi mümkündür.Bunlar ; nöbetler ,duruş bozuklukları , aşırı duyarlılık , sürekli havlama , histeri nöbetleri , uyuşukluk ve körlük gibi belirtilerdir.Özellikle genç köpeklerde çiğneme ve atlama nöbetleri Distemper'in sinirsel formu ile karıştırılabilir.
Tedavisi : Kusturun veya emilimin engellenmesi işlemini yapın.Veteriner hekiminize gidin ve spesifik antidotal tedavi uygulatın.
FOSFOR : Bu kimyasal madde , kemiricilerle mücadelede kullanılan yemlerin içinde , havai fişeklerde , kibrit ve kibrit kutularında bulunur.Zehirlenmiş köpeğin nefesi sarımsak kokar.Zehirlenmenin ilk belirtisi ; kusma ve ishaldir.Bunu takiben tekrarlayan kusmalar , kramplar , karın ağrısı , konvulsiyonlar ve koma görülür.
Tedavisi : Spesifik bir antidotu yoktur.Genel tedavi uygulanır.
WARFARİN : Haşarat ve fareleri zehirlemek için özel hazırlanmış yiyeceklerde bulunur.