Sahiplenilen Köpeklerde Davranışlar
Sahiplenilen köpeklerde (özellikle barınaktan veya sokaktan alınanlarda) davranışlar, köpeğin geçmiş deneyimlerine bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Birçok köpek travma, terk edilme veya barınak stresi nedeniyle belirli sorunlar yaşayabilir, ancak sabır, tutarlı eğitim ve profesyonel yardım ile çoğu sorun çözülebilir.Yaygın Davranışlar ve SorunlarBarınaktan sahiplenilen köpeklerde sık görülen davranışlar şunlardır:
- Korku ve Çekingenlik — Yeni eve geldiklerinde saklanma, titreme, insanlardan kaçınma veya seslere aşırı tepki verme. Geçmiş travmalar (şiddet, yalnızlık) nedeniyle yaygın.
- Ayrılık Kaygısı — Sahip evden ayrıldığında aşırı havlama, uluma, eşya tahrip etme, evde tuvaletini yapma veya kaçma girişimleri. Terk edilme korkusu tetiklenir; pandemide sahiplenilenlerde daha fazla görülür.
- Agresyon veya Tepkilik — Yabancılara, diğer köpeklere veya dokunulduğunda hırlama, ısırma eğilimi. Genellikle korkudan kaynaklanır, nadir saldırganlık içgüdüseldir.
- Yıkıcı Davranışlar — Eşya çiğneme, kazma, mobilya tahrip etme. Enerji fazlası, stres veya yalnızlık nedeniyle olur.
- Tuvalet Problemleri — Evde uygun olmayan yerlere tuvalet yapma. Barınak alışkanlıklarından veya stres kaynaklanır.
- Aşırı Havlama veya Ses Çıkarma — Dikkat çekme, korku veya ayrılık kaygısı belirtisi.
- Kaynak Koruma — Yemek, oyuncak veya alanı koruma (hırlama). Açlık veya güvensizlik geçmişinden gelir.

Araştırmalara göre (örneğin C-BARQ testiyle yapılan çalışmalar), sahiplenildikten sonraki 6 ayda bazı davranışlar (yabancılara yönelik agresyon, heyecanlılık) artabilirken, ayrılık kaygısı azalabilir. Köpeklerin çoğu 3-3-3 kuralına uyar:
- İlk 3 gün → Şok ve uyum süreci (saklanma, iştahsızlık).
- İlk 3 hafta → Rutine alışma, gerçek kişiliği ortaya çıkmaya başlar.
- İlk 3 ay → Tam güven ve bağ kurma.
Sahiplenilen köpeklerin davranışları, birçok faktöre bağlı olarak farklılık gösterebilir. İşte bu davranışların bazıları:
1. **Sadakat ve Bağlılık**: Köpekler, sahiplerine karşı derin bir bağ geliştirirler. Bu sadakat, onları koruma içgüdüsü ile birleşir.
2. **Sosyal Davranış**: Köpekler sosyal hayvanlardır. Diğer köpekler ve insanlar ile etkileşimde bulunmayı severler. Sosyalleşme ile iyi davranışlar sergilerler.
3. **Oyun ve Enerji Seviyesi**: Sahiplenilen köpekler genellikle oyunu ve hareket etmeyi sever. Yeterli egzersiz ve oyun fırsatları sağlandığında, daha mutlu ve sağlıklı olurlar.
4. **Eğitim ve Öğrenme**: Köpekler, eğitimle yeni komutlar öğrenebilir ve belirli davranışları geliştirebilirler. Pozitif pekiştirme yöntemleri, etkili bir eğitim süreci sağlar.
5. **Kaygı ve Stres**: Sahiplenme süreci, köpek için yeni bir ortam ve durum anlamına gelir. Bu, başlangıçta kaygı ve stres yaratabilir. Yavaş bir uyum süreci, bu duyguları azaltabilir.
6. **Koruma İçgüdüsü**: Birçok köpek, sahiplerini koruma içgüdüsüne sahiptir. Bu, bazı durumlarda agresif davranışlara veya koruyucu tavırlara yol açabilir.
7. **Duygusal Tepkiler**: Köpekler, sahiplerinin ruh halini hissedebilirler. Mutlu olduğunuzda yanınızda olmayı, üzgün olduğunuzda ise sizi teselli etmeyi tercih ederler.
8. **Gerçekleşen Davranış Problemleri**: Eğer köpek geçmişte kötü muamele görmüşse, travma sonrası stres bozukluğu gibi problemler yaşayabilir. Bu tür durumlar profesyonel yardım gerektirebilir.
Her köpek, bireysel özellikleri ve geçmiş deneyimleri ile farklı davranışlar sergileyecektir. Sahiplerin, köpeklerinin ihtiyaçlarını anlaması ve uygun bir yaşam alanı sağlaması önemlidir.
Ne Yapmalısınız?
- Sabırlı Olun — Köpeğe zaman verin, zorlamayın. Güven inşa etmek öncelikli.
- Rutin Oluşturun — Düzenli yürüyüş, yemek ve oyun saatleri stres azaltır.
- Pozitif Eğitim Uygulayın — Ödül bazlı yöntemler (ödül maması, övgü) kullanın, ceza yerine doğru davranışları pekiştirin.
- Veteriner ve Eğitmen Desteği Alın — Sağlık kontrolü yaptırın (travma fiziksel sorunlardan da kaynaklanabilir). Ciddi sorunlarda (agresyon, ağır kaygı) köpek davranış uzmanı veya veteriner davranışçıya danışın.
- Sosyalleştirme Yapın — Yavaş yavaş yeni insanlara, seslere ve ortamlara alıştırın.
Birçok sahiplenilen köpek, doğru yaklaşımla sadık ve mutlu bir dost olur. Sahiplenme oranları arttıkça (özellikle pandemi döneminde), bu köpeklerin yeni yuvalarda başarılı olduğu görülmüştür.