Köpeklerde TRİCHOPHYTOSİS ( MANTAR ) Hastalığı

Trichophytosis, köpeklerde yaygın görülen bir deri mantar enfeksiyonudur. Genellikle Microsporum canis, M. gypseum, Trichophyton mentagrophytes gibi mantar türleri tarafından. Bu hastalık, derinin yüzeysel mikotik enfeksiyonu olarak bilinir ve zoonoz potansiyeli taşır, yani insanlara da bulaşabilir. winpet.com.trNedenleriHastalık, mantar sporlarının deriye ulaşmasıyla başlar. Mantar, 2 gün içinde kıl foliküllerine yerleşir ve yangısal ödem oluşturur. Bu süreçte ikincil bakteriyel enfeksiyonlar gelişebilir, kıl dökülmesine ve apse oluşumuna yol açar. Risk faktörleri arasında düşük vücut direnci, yetersiz beslenme, stres, depresyon ve genç yaş bulunur. Kötü yaşam şartları da hastalığın ortaya çıkmasını tetikler. winpet.com.trBelirtileriBelirtiler genellikle baş, kulak, yanak, kuyruk ve bacaklarda görülür. Tipik olarak:

• Sınırları belirgin yuvarlak veya oval kılsız alanlar,
• Kızarıklık, kaşıntı ve kepeklenme,
• Kılların kırılması ve dökülmesi,
• Lezyonların genişlemesi ve harita benzeri bir görünüm alması. Merkezde renk koyulaşması olabilir ve hastalık hızlı yayılır.

Bulaşma YollarıDirekt temasla (enfekte hayvanlarla) veya mantar bulaşmış fırça, kafes gibi eşyalarla bulaşır. Uzun tüylü enfekte kediler önemli bir kaynak olabilir. Ölü kıllar bulaştırmaz. winpet.com.trTeşhisKesin tanı laboratuvar ortamında mantar izolasyonu ile yapılır. Deri biyopsisi yardımcı olur. Wood lambası testiyle (karanlıkta yeşil floresan) hızlı teşhis mümkündür. 

Tedavi :

• Yaygın vakalarda kıllar tıraş edilir ve antifungal banyo yapılır (1 hafta arayla 4 uygulama).
• Lokal tedavi: Antimikotik kremler 3-4 hafta uygulanır.
• Sistemik tedavi: Antifungal tabletler kullanılır.
• Tüm vücuda %0.2 Enilconazol sprey veya sünger ile uygulanır (3 gün arayla 3 kez).
• Mantar aşıları destekleyici olabilir. Tedavi erken başlanırsa etkili olur; kronik vakalar yıllarca sürebilir. Yalama önlemek için koruyucu korse kullanılabilir. Her zaman veteriner hekime danışın. 

Önleme Yöntemleri

• İyi beslenme ve yaşam şartları sağlayın.
• Barınaklar, yaşam alanları ve eşyaları düzenli dezenfekte edin.
• Enfekte hayvanlarla teması sınırlayın. Bu önlemlerle hastalık riski azaltılabilir. 

Derinin yüzeysel mikotik enfeksiyonudur.

Hastalığın nedeni nedir?

Köpeklerde tricophytosis'e neden olabilen bir çok mantar türü vardır. Köpek ve kedilerde Microsporum canis , M.gypseum , Trichopyton mentagrophytes , M.felis en fazla görülen mantar türleridir.

Hastalığın gelişimi nasıldır?

Deriye ulaşan mantar 2 gün içerisinde kıl folliküllerine yerleşir ve kıllarla çoğalır. Kıl folliküllerinde yangısal bir ödem şekillenir. ikincil bakteriyel enfeksiyonların devreye girmesi sonucu kıl dökülmesine ve apse oluşumuna yol açan follikulitis şekillenir. Kıllar çabuk kırılır ve dökülür. Hastalığın tipik seyrinde mantarın yerleştiği yerde daire şeklinde bir yayılım görülür.

Her bulaşmada enfeksiyon söz konusu değildir. Vücut direnci düşük , iyi beslenememiş, depresyon ve stres durumu enfeksiyon oluşumunda etkin rol oynar. Hastalık daha çok genç hayvanlarda görülür.

Hastalık nasıl bulaşır?

Hastalık direk temas yolu ile veya mantar etkenleri ile enfekte olan fırça, kafes gibi malzemelerle bulaşır. Enfekte uzun tüylü kediler çevresi için enfeksiyon kaynağıdır. Ölü kıllar enfeksiyonu bulaştırmaz.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Çoğunlukla baş, kulak, yanak, kuyruk ve bacaklara yerleşir. Tipik olaylarda , sınırları belirgin yuvarlak veya oval, kızarık, kaşıntılı ve kılsız odaklar görülür. Kıllar kırılmıştır. Zamanla tüysüz alanlar genişler ve birbirleriyle birleşerek harita tarzında bir görünüm oluşur. Lezyonların merkezinde renk koyulaşması ve kepeklenme gözlenir ve genellikle kıllar yeniden çıkar.

Hastalık genellikle hızlı yayılma eğilimi gösterdiğinden erken müdahale edilmelidir.

Hastalığın tanısı ?

Hastalığın kesin tanısı laboratuvarda mantar izolasyonu ile yapılır. Deri biyopsisi tanıya yardımcı olur.

Hastalıktan korunma?

Hastalık daha çok, yaşam şartlarının veya beslenme düzeninin kötü olduğu durumlarda ortaya çıkar. Bu nedenle beslenmeye her zaman olduğu gibi özel bir dikkat gösterilmeli ve hayvanın eğer kötüyse yaşam şartları iyileştirilmelidir.
Hayvanların barınakları ve kaldığı yerler ve kullanılan malzemeler dezenfekte edilmelidir.

Hastalıkta Tedavi ve Sonuç ?

Tedaviye başlamadan önce kılların tıraş edilmesi gerekir. Yaygın mikozlarda fungusit bir preparatla banyo yaptırılır. Banyo bir hafta sonra tekrarlanır.

Lokal sağaltımda lezyonlu bölgelere antimikotik preparatlar 3-4 hafta süreyle sürülür.
Sistemik sağaltımda antifungal tablet preraratlar kullanılır.

Hayvanın tüm vücudu % 0.2′ lik Enilconazol etken maddeli antimikotik solüsyonla sprey veya sünger ile sürülerek 3 gün arayla 3 – 4 uygulama yapılır.

Son zamanlarda geliştirilen mantar aşıları da tedavide yardımcı olurlar.
Hastalık kronik bir hale geldiğinde yıllarca sürebilir. Bu nedenle bu tür vakalarda erken müdahale önemlidir.
Bazı mantar türlerinin insanlara bulaşabileceğini unutmamak gerekir.