Köpeklerde OBEZİTE

Obez olarak nitelendirebilmek için bir kedinin veya köpeğin ırk standardına bağlı olarak belirlenen vücut ağırlığının yaklaşık olarak % 15 – % 20 fazlasına erişmiş olması gerekmektedir. Özellikle besinler ile alınan kalori seviyesinin, harcanılan kaloriden daha fazla olması obezitenin asıl nedenini oluşturmaktadır. Her şeyden önce petinizin mizacını tanımanız ve ona uygun bir beslenme programı belirlemeniz faydalı olmaktadır.

Siz çalışan bir kişiyseniz ve köpeğinizi sadece akşamları ihtiyaçlarını gidermek amacı ile kısa süre gezdirebiliyorsanız obezite sizin kapınızı da pek yakında çalabilir. Aktivite, mizaç ve egzersizler yanında obezitenin oluşumunda etkin olan diğer bir neden biz insanlarda da etkin rol oynayan abur-cubur yemeklerdir. Eğer onun şımarık yalvarmalarına dayanamayacak kadar yufka yürekliyseniz diyetini düzenlerken dikkatli davranmanızı tavsiye ederiz.

Metabolizmasında şekillenen fizyolojik veya patolojik değişimler zaten veteriner hekiminizin kontrolünde gelişeceğinden hekiminiz onun durumuna uygun olan mamayı mutlaka size sunacaktır. Size düşen sadece hekiminizin belirlediği bu diyete sadık kalmak olacaktır. Çünkü genellikle onu kendi çocuğu olarak gören pet sahipleri evladının yalvarmalarına pek dayanamaz ve bir parçacıktan bir şey olmaz demeyi tercih eder. "Zaten yasaklar yıkılmak içindir" diyenlerin oranı da pek az olmasa gerek.

Petinizin erkek veya dişi olması onun kilo alması ile ilgili değildir. Yani dişi kedi veya köpek daha kolay kilo alır gibi bir düşünce yanlıştır. Normal formlarında zaten erkekler dişilere oranla daha fazla beden ağırlığına ve daha iri bir vücut yapısına sahiptir. Ancak kilo alma eğilimi farklı bir durumdur ve cinsiyet ile bağlantısı yoktur. Cinsiyetin obezite ile bağlantısı kısırlaştırma operasyonu ile kurulabilir. Ancak bu durumda da hem dişi hem de erkekler için aynı oranda obezite tehlikesi söz konusudur. Kısırlaştırma operasyonu sonrasında hormonal baskının azalması ve çiftleşme isteğinin olmaması doğal bir aktivasyon azalmasına neden olur. Bu nedenle kısırlaştırma operasyonlarından sonra petinize aynı miktarda yemek vermeye devam etmek Obeziteye davetiye çıkarmaktır.

Obeziteye neden olabilecek bu unsurları gözeterek beslenmesini düzenlemeniz onun normal formunun korunmasına ve sağlıklı bir yaşam sürmesine neden olacaktır. Çünkü obezitenin beraberinde getirdiği pek çok sağlık sorunu vardır. Örneğin obez kedilerin hepatik lipidosise yatkınlık oranı normal vücut ağırlığındaki bir kediye oranla daha fazladır. Ancak petinizin kilo fazlası olduğunu düşünüyor ve ona bir diyet uygulayarak kilo fazlalarından kurtulmayı amaçlıyorsanız dikkat etmeniz gereken önemli bir detay vardır ki buda ne kadar sürede kaç kilo vermesi gerektiğidir. Çok ani olarak yapılan besin değişiklikleri hem sindirim sisteminde problem yaşamanıza hem de beslenme yetersizliği problemlerini yaşamanıza neden olabilir.

Bir kedi için ideal olan kilo kaybı oranı haftada vücut ağırlığının % 1 oranında düşmesidir. Bu oran köpekler için haftada %2-3 civarındadır.

Bu oranları sağlayabilmek içinde günlük kalori ihtiyacının yaşına, aktivasyonuna göre belirlenen normal oranında yaklaşık olarak % 25 civarlarında azaltılarak verilmesi ile sağlanabilir. Diyet uygulamaları esnasında dikkat edilmesi gereken önemli bir konuda besinin içerdiği lif oranı ve lifin kalitesidir. Yüksek lif oranına sahip gıdalar oluşturdukları tokluk hissi ile zayıflamayı kolaylaştırıcı bir etki yapar. Kalitesi ise köpeklerde kolesterol ve ensülin mekanizmasında oynadığı rol nedeniyle önemlidir. Köpeklerde obezite yanında gastrointestinal fonksiyonlar ve Diabetes Mellitusun (şeker hastalığı) kontrolü için belli düzeyde ve kalitede lif alımı gereklidir.

Köpeklerde obezite, vücutta aşırı yağ birikmesi sonucu oluşan ciddi bir sağlık sorunudur. Ideal kilosunun %15-20 üzerinde olan köpekler genellikle obez olarak kabul edilir. Bu durum sadece estetik bir problem değil; diyabet, kalp hastalıkları, eklem sorunları (osteoartrit), solunum güçlüğü, hipertansiyon ve bazı kanser türleri gibi hastalıkların riskini artırır. Ayrıca obez köpeklerin yaşam süresi kısalabilir ve hareket kabiliyeti azalır.Köpeğiniz Obez mi? Vücut Kondisyon Skoru (BCS) ile Kontrol EdinKöpeğinizin kilosunu değerlendirmenin en güvenilir yolu Vücut Kondisyon Skoru (Body Condition Score - BCS) sistemidir. Genellikle 1-9 puan arasında değerlendirilir:

• 4-5 puan: İdeal kilo (kaburgalar hafif baskıyla hissedilir, yukarıdan bakıldığında bel görünür, yandan bakıldığında karın içe çekik).
• 6-7 puan: Fazla kilolu.
• 8-9 puan: Obez (kaburgalar zor hissedilir, bel kaybolmuş, karın sarkık).

Belirtiler

• Kaburgalar, omurga ve kalça kemikleri zor hissedilir (kalın yağ tabakası vardır).
• Yukarıdan bakıldığında bel çizgisi kaybolmuş.
• Yandan bakıldığında karın sarkık.
• Hızlı yorulma, egzersiz isteksizliği, nefes darlığı.
• Hareket etmekte zorlanma, merdiven çıkamama.
• Aşırı uyku ve düşük enerji.

Nedenleri

En yaygın nedenler:

• Aşırı beslenme: İhtiyacından fazla mama, ödül mamaları, sofradan verilen artılar veya yüksek kalorili yiyecekler.
• Hareketsizlik: Yetersiz yürüyüş ve oyun.
• Yaş ve kısırlaştırma: Yaşlı köpeklerde metabolizma yavaşlar; kısırlaştırılmış köpekler daha yatkın.
• Irk yatkınlığı: Labrador, Beagle, Cocker Spaniel, Pug gibi ırklar daha riskli.
• Tıbbi nedenler: Hipotiroidizm, Cushing hastalığı gibi hormonal bozukluklar (nadiren).

Tedavi

Obezite tedavi edilebilir, ancak sabır ve disiplin gerektirir. Mutlaka veteriner hekim kontrolünde yapılmalıdır:

• Diyet değişikliği: Kalorisi düşük, lifli özel kilo verme mamalarına geçiş (veteriner önerisiyle). Hızlı kilo kaybı tehlikelidir; haftada %1-2 kayıp idealdir.
• Egzersiz artışı: Günlük yürüyüşler, oyunlar (top yakalama, doğa yürüyüşleri) kademeli olarak artırılır.
• Porsiyon kontrolü: Mama miktarını ölçün, ödül mamalarını sınırlayın.
• Takip: Aylık tartı ve BCS kontrolü. Nadiren ilaç tedavisi uygulanır, ama temel yöntem diyet + egzersizdir.

Önleme

• Köpeğinizin yaşına, ırkına ve aktivite seviyesine uygun mama miktarı verin.
• Günlük düzenli egzersiz sağlayın (en az 30-60 dakika).
• Ödül mamalarını abartmayın; düşük kalorili alternatifler kullanın.
• Kısırlaştırmadan sonra kalori alımını azaltın.
• Düzenli veteriner kontrolleriyle kilosunu takip edin.

Köpeğinizin obezite şüphesi varsa hemen bir veteriner hekime başvurun. Erken müdahale ile sağlıklı bir hayata dönebilir!

Petlerinizin beslenme programı mutlaka veteriner hekiminizle birlikte düzenlenmelidir.