Köpeklerde Kalp Kurdu Hastalığı (Dirofilaria immitis)
Köpeklerde kalp kurdu hastalığı, Dirofilaria immitis adlı parazitik bir kurtun neden olduğu ciddi ve potansiyel olarak ölümcül bir hastalıktır. Bu parazit, köpeklerin kalp odacıklarında, akciğer atardamarlarında ve çevresindeki büyük kan damarlarında yaşar. Hastalık, enfekte sivrisineklerin ısırığıyla bulaşır ve tedavi edilmezse kalp yetmezliği, akciğer hasarı ve ölüme yol açabilir. Neyse ki, düzenli önleyici ilaçlarla tamamen önlenebilir bir hastalıktır.Nasıl Bulaşır ve Yaşam Döngüsü?Enfekte bir köpeğin kanında mikrofilarya (larva) bulunur. Sivrisinek bu köpeği ısırdığında larvaları alır, kendi vücudunda geliştirir ve başka bir köpeği ısırdığında larvaları bulaştırır. Larvalar köpeğin deri altından dolaşıma geçer, 6-7 ay içinde yetişkin kurt haline gelerek kalbe ve akciğer damarlarına yerleşir. Yetişkin kurtlar 30 cm'ye kadar uzayabilir ve yıllarca yaşayabilir.
Köpeklerde Kalp Kurdu Neden Olur?
Köpeklerde kalp kurdu hastalığı, Dirofilaria immitis adı verilen bir paraziter kurt neden olur. Köpeklerde kalp kurdu oluşumuna yol açan sebepler şunlardır:
- Bulaşma: Kalp kurdu hastalığı enfekte sivrisineklerin ısırıkları yoluyla bulaşır. Bir sivrisinek, zaten kalp kurdu larvaları ile enfekte bir hayvanı ısırdığında, bu larvaları kanla birlikte alır. Sivrisinek içinde bu larvalar daha fazla gelişir ve sonunda bulaşıcı larvalara dönüşürler.
- Enfeksiyon: Enfekte bir sivrisinek başka bir hayvana ısırırsa bu bulaşıcı larvaları cilde bırakır, ardından bu larvalar sivrisineğin ısırığı yarası yoluyla konakçının dolaşım sistemine girer. Yeni konakçı içinde larvalar dokular boyunca göç eder ve nihayetinde kalp ve akciğer damarlarına ulaşır.
- Olgunlaşma ve Üreme: Birkaç ay boyunca, larvalar kalp ve akciğer damarlarında yetişkin kurtlara dönüşür. Bu yetişkin kurtlar 30 cm uzunluğa kadar büyüyebilir ve birkaç yıl yaşayabilirler. Olgunlaştıktan sonra, dişi kurtlar mikrofilarileri (olgunlaşmamış kalp kurtları) konakçının dolaşım sistemine salarlar.
- Bulaşma Döngüsü: Mikrofilaryalar dolaşım sisteminde dolaşırken, enfekte bir hayvanı ısıran sivrisinekler tarafından alınabilirler ve sivrisinek içinde bulaşıcı larvalara dönüşerek bulaşma döngüsünü tamamlarlar.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın erken evrelerinde genellikle belirti görülmez. İlerledikçe şu belirtiler ortaya çıkabilir:
- Kuru ve kronik öksürük
- Egzersiz sonrası çabuk yorulma ve halsizlik
- Nefes darlığı
- Kilo kaybı ve iştahsızlık
- İleri evrede karında sıvı birikmesi (şişkinlik), bayılma, kalp yetmezliği belirtileri
Belirtiler, kurt sayısına ve köpeğin aktivite seviyesine göre değişir. Aktif köpeklerde daha şiddetli olabilir.
Teşhis Nasıl Konulur?
Veteriner hekimler kan testi (antijen testi) ile teşhis koyar. Yavrularda 7 aydan önce test yapılmadan önleyici başlanabilir, ancak yetişkin köpeklerde yılda en az bir kez test önerilir. Ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ve röntgen ile kurtlar doğrudan görülebilir.
Köpeklerde Kalp Kurdu Nasıl Önlenir?
Köpeklerde kalp kurdu hastalığını önlemenin en etkili yolu, düzenli olarak kalp kurdu önleyici ilaçlar kullanmaktır. Bu ilaçlar genellikle aylık olarak verilir ve olgunlaşmamış kalp kurtlarının yetişkin kurtlara dönüşmeden önce öldürülmesini sağlar. Ayrıca köpeklerin sivrisinek ısırıklarına karşı korunmasını sağlamak için böcek ve sivrisinek kovucuları kullanılabilir.
Köpeklerin dış mekan etkinliklerini sivrisineklerin yoğun olduğu saatlerde sınırlamak ve sivrisinek barındıran alanlardan kaçınmak da enfeksiyon riskini azaltabilir. Köpeklerin düzenli veteriner hekim kontrollerine gitmek ve veteriner hekimin kalp kurdu önlenmesi konusundaki önerilerini takip etmek de önemlidir. Bu önlemlerle, köpeklerin kalp kurdu hastalığına yakalanma riski önemli ölçüde azaltılabilir ve uzun vadeli sağlıkları korunabilir. Siz de köpeğiniz de kalp kurdu belirtilerine rastlarsanız erken teşhis ve tedavi için bir veteriner hekime başvurabilirsiniz.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Tedavi pahalı ve riskli olabilir, ancak erken evrede başarı oranı yüksektir:
- Köpek önce stabilize edilir (dinlenme, destekleyici ilaçlar).
- Doksiklin antibiyotiği ile kurtlar zayıflatılır.
- Melarsomine enjeksiyonları ile yetişkin kurtlar öldürülür (genellikle 2-3 enjeksiyon).
- Tedavi sırasında köpek mutlaka dinlendirilmelidir (egzersiz kısıtlaması kritik, çünkü ölen kurtlar pıhtı oluşturabilir).
- Tedavi sonrası 6-9 ayda tekrar test yapılır.
Tedavi sonrası köpekler genellikle iyileşir ve enerjilerini geri kazanır, ancak kalp/akciğer hasarı kalıcı olabilir.
Önleme En Önemli Adım!
Kalp kurdu hastalığı %100 önlenebilir:
- Yıl boyu önleyici ilaçlar kullanın (aylık tablet, damla veya yıllık enjeksiyon; örneğin ivermektin, moxidectin içeren ürünler).
- Sivrisinekleri azaltın (sivrisinek kovucu spreyler, evde sineklik).
- Yılda bir kalp kurdu testi yaptırın.
Türkiye'de sivrisineklerin yaygın olduğu bölgelerde risk yüksektir. Köpeğinizi korumak için veterinerinize danışın – önleme, tedaviden çok daha kolay ve ucuzdur!Herhangi bir şüpheniz varsa hemen veteriner hekime başvurun. Erken müdahale hayat kurtarır.