Köpeklerde Gençlik Hastalığı (DİSTEMPER)
Köpek gençlik hastalığı, tıbbi adıyla Canine Distemper Virus (CDV) enfeksiyonu, köpeklerde ciddi ve sıklıkla ölümcül olabilen viral bir hastalıktır. Paramyxoviridae ailesinden bir RNA virüsü tarafından gây gây olur ve solunum, sindirim, sinir sistemi ile gözleri etkiler. Özellikle aşılanmamış yavru köpeklerde (3-6 aylık) ağır seyreder, yetişkinlerde ise bağışıklığa göre daha hafif geçebilir. Hastalık dünya genelinde görülür, ancak düzenli aşılamayla büyük ölçüde önlenebilir.Nasıl Bulaşır?
- Enfekte köpeklerin öksürük, hapşırma, burun/göz akıntısı, idrar, dışkı veya salyası yoluyla havaya karışan damlacıklarla.
- Paylaşılan su/yemek kapları veya doğrudan temasla.
- Virüs çevrede kısa süre dayanıklıdır (oda sıcaklığında birkaç saat), ama soğukta daha uzun kalabilir. Dezenfektanlar (örneğin çamaşır suyu) virüsü hızla yok eder.
- İnsanlara bulaşmaz, ancak diğer köpeklere, vahşi hayvanlara (tilki, rakun vb.) bulaşabilir.
Belirtileri Nelerdir?Hastalığın belirtileri aşamalara göre değişir ve genellikle enfeksiyondan 9-14 gün sonra başlar:
- İlk Aşama (Solunum ve Genel):
- Yüksek ateş
- Göz ve burun akıntısı (iltihaplı)
- Öksürük, nefes zorluğu
- İştahsızlık, halsizlik
- Sindirim Aşaması:
- Kusma
- İshal (bazen kanlı)
- İleri Aşama (Sinir Sistemi):
- Kas titremeleri, nöbetler
- Felç, koordinasyon kaybı
- Davranış değişiklikleri
Ayrıca ayak tabanları ve burunda sertleşme/kabuklanma ("hard pad disease") görülebilir. Bazı köpeklerde kalıcı sinir hasarı kalır.
Teşhis ve Tedavi
- Teşhis: Klinik belirtiler, kan testleri, PCR veya antikor testleriyle yapılır.
- Spesifik bir tedavisi yoktur (antiviral ilaç yok). Tedavi destekleyicidir:
- Sıvı tedavisi (dehidrasyonu önlemek için IV damla)
- Antibiyotikler (ikincil bakteriyel enfeksiyonlara karşı)
- Kusma/ishal/nöbet kontrol ilaçları
- Beslenme desteği
- Prognoz: Erken müdahalede iyileşme şansı var, ama sinir belirtileri varsa ölüm oranı yüksek (%50-80 yavrularda). İyileşenlerde bile kalıcı hasar kalabilir.
ÖnlemeEn etkili yol aşılamadır. Distemper aşısı, karma aşıların (parvo, hepatitis vb. ile birlikte) içindedir ve zorunlu/core aşılar arasındadır.
Köpeklerde gençlik hastalığı, tıbbi terimiyle distemper, çok tehlikeli ve bulaşıcı bir viral enfeksiyondur. Genellikle köpek yavrularında ve henüz aşılanmamış köpeklerde görülür. Distemper, Canine Distemper Virus (CDV) adı verilen bir virüs tarafından ortaya çıkar.
### Belirtileri
Distemper'in belirtileri, enfeksiyonun aşamasına bağlı olarak değişir. Genel olarak sık rastlanan belirtiler şunlardır:
1. **Ateş**: Enfekte olmuş köpeklerde yüksek ateş görülebilir.
2. **Solunum Belirtileri**: Öksürük, burun akıntısı ve hapşırma.
3. **Sindirim Sistemi Belirtileri**: İshal, kusma ve iştahsızlık.
4. **Sinir Sistemi Belirtileri**: Sinir sistemi etkilenirse titreme, nöbetler, denge kaybı, düşme veya felç gibi belirtiler görülebilir.
5. **Göz Belirtileri**: Gözlerde akıntı ve gözlerin iltihaplanması.
### Bulaşma Yolu
Distemper virüsü, enfekte olmuş bir köpekle doğrudan temas yoluyla veya virüsün bulunduğu ortamlardan (örneğin, dışkı, idrar gibi) geçebilir. Ayrıca, havadaki aerosol yoluyla da bulaşabilir.
### Tedavi
Distemper için spesifik bir tedavi yoktur. Tedavi genellikle semptomların yönetilmesine yöneliktir ve destekleyici bakım içerir:
- **Hidroterapi**: Yeterli sıvı alımının sağlanması.
- **Antibiyotikler**: İkincil enfeksiyonların önlenmesi için.
- **Ateş Düşürücüler**: Yüksek ateşi kontrol altına almak için.
- **Bağışıklık desteği**: Vitamin ve mineral destekleri.
### Önleme
Distemper'den korunmanın en etkili yolu aşılamadır. Yavru köpekler, belirli bir yaşta ve aşılama takvimine göre düzenli olarak aşılanmalıdır. Bu, köpeklerin distemper virüsüne karşı direnç geliştirmesine yardımcı olur.
### Sonuç
Köpeklerde gençlik hastalığı ciddi bir durumdur ve erken teşhis ile müdahale hayati önem taşır. Aşılamanın önemi ve düzenli veteriner kontrolleri ile bu hastalık büyük ölçüde önlenebilir. Eğer köpeğinizde yukarıda belirtilen semptomları gözlemliyorsanız, derhal bir veterinere başvurmalısınız.
Köpeklerin Gençlik Hastalığı (Distemper) Nedir ? Köpek Gençlik Hastalığına Karşı Mücadelede Neler Uygulanmalıdır?
Köpeklerin gençlik hastalığı viral hastalıklar arasında en fazla görülme sıklığına sahip ve en fazla ölüme sebebiyet veren etkenlerden biri olup özellikle doğal ortamda aşısız olarak bulunmakta olan bazı yabani hayvanların ve aşısız köpeklerin bu etkeni bulaştırma riski bakımından köpek sahiplerinin dikkat etmeleri gereken bir hastalıktır.
Hastalık etkeninin bilimsel adı Canine Distemper Virus'tur. Tüm viral enfeksiyonlarda olduğu gibi hücrelerin içerisinde aktif hale gelerek hastalık oluşturan bir etkeni antibiyotikler ile yok etmek mümkün olmadığından öncelikli olarak hastalıkla mücadele yolu aşılama olmalıdır. Antibiyotik tedavisi ise diğer bakteriyel enfeksiyonların önlenmesi için uygulanmaktadır. Canine Distemper Virusu çakal, kurt, tilki gibi vahşi hayvanlarda da hastalık oluşturabilmektedir.
Virusun genel olarak bulaşması hastalığı taşıyan hayvanların yaymış oldukları vücut sıvılarında bulunan etkenin genellikle solunum yolu ile alınmasıyla gerçekleşmektedir. Ancak hastalık etkeninin bulaşmış olduğu kap vb materyallerden de bulaşma gerçekleşebilmektedir. Soğuk hava şartları bulaşma için daha elverişlidir.
Aşılamada yavru köpeklerin 16 haftalık yaşa ulaşmadan önce gençlik hastalığı aşılarının tamamlanmış olması gerekmektedir. Gençlik hastalığına karşı aşısı yapılmamış yavru köpekler 16 haftalık yaşa ulaşmalarından itibaren risk altındadırlar. Bu süreden önce veteriner hekiminin uygun göreceği bir aşılama programına göre aşılanması hayati açıdan önem arz etmektedir. Ancak annelerinden yeteri kadar süt ememeyen dolayısıyla yeterli antikorları süt ile alamayan yavrularda (maternal antikor) 16 haftalıktan daha erken de hastalığa rastlanabilir.
Köpek gençlik hastalığı solunum sistemi, sindirim sistemi ve merkezi sinir sisteminde ve çoğunlukla birden fazla sistemde hastalık oluşturur. Hastalığın etkilediği bölgelere bağlı olarak deri formu, sindirim formu, solunum formu, sinirsel form ve göz formu olmak üzere çeşitli formları vardır. Tüm formlar bir arada görülebileceği gibi hastalık birden fazla formda ortaya çıkmaktadır. Hastalık belirtileri arasında ishal, kusma, vücutta su kaybı, kilo kaybı, öksürük, burun akıntısı, soluk almada güçlük, deride kötü koku, deride irinli iltihaplanmalar, sinirsel formun belirtisi olarak kaslarda tikler (bacak ve yüz kaslarında) ve hareketlerde koordinasyon bozuklukları, körlük, hafif yada tam felç gibi belirtiler farklı kombinasyonlarda görülebilir. Canlı çoğunlukla başka hastalık etkenlerine karşı da açık konuma geldiğinden hastalığın teşhisi daha da karmaşık bir hal alabilir.