Köpeklerde Felç Nedir ?
Köpeklerde felç (paralizi), sinir sistemi, omurilik veya beyinle ilgili sorunlar nedeniyle vücudun bir veya birden fazla bölgesinin hareket kabiliyetini kaybetmesi durumudur. En yaygın olarak arka bacaklarda görülür ve ani veya yavaş ilerleyen şekilde ortaya çıkabilir. Bu durum ciddi bir sağlık sorunu olup, erken müdahale hayati önem taşır.
Köpeklerde İnme Nedenleri :
Köpeklerde altta yatan çeşitli sağlık sorunları felç riskini artırabilir. Kan pıhtılaşması ve kan kaybı riskini artıran veya beyne giden kan akışını etkileyen herhangi bir tıbbi durum felce katkıda bulunabilir.
Köpeklerde iskemik inmeye yol açma potansiyeli olan yaygın durumlar şunlardır:
- Cushing hastalığı
- Böbrek hastalığı
- Kalp kurdu hastalığı
- Hipotiroidizm
- Kanser
Köpeklerde hemorajik inme riskini artıran altta yatan sağlık sorunları şunlardır:
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
- Kene kaynaklı hastalıklar
- Fare zehri zehirlenmesi
- Kanama bozuklukları
- Beyin tümörü
Vetster platformunda görev yapan veteriner hekim Dr. Jo Myers, "Köpeklerde felç nadir görülse de, felç riskini artırabilecek bazı sağlık sorunları daha sık ortaya çıkmaktadır" diye açıklıyor. "Felç geçiren birçok köpeğin altta yatan bir rahatsızlıktan kaynaklanan yüksek tansiyonu vardır. Cushing hastalığı ve böbrek yetmezliği, köpeklerde felçle ilişkili en yaygın hastalıklardan ikisidir."
En Yaygın Nedenler :
- Omurilik Disk Hastalığı (IVDD - Intervertebral Disc Disease): Özellikle uzun sırtlı ırklarda (Dachshund, Beagle, Cocker Spaniel, Shih Tzu gibi) disklerin fıtıklaşması veya patlaması omuriliğe baskı yapar. Ani felçlerin en sık sebebidir.
- Travma: Trafik kazası, yüksekten düşme, darbe sonucu omurilik hasarı.
- Enfeksiyonlar veya İltihaplanmalar: Viral/bakteriyel enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar.
- Tümörler veya Kan Akışı Sorunları: Omurilikte tümör veya aort embolisi (kan pıhtısı).
- Yaşlılık ve Genetik Faktörler: Büyük ırklarda (Alman Çoban Köpeği gibi) dejeneratif myelopati (DM) gibi ilerleyici hastalıklar.
- Diğer: Zehirlenme, kene ısırığı (tick paralysis), metabolik hastalıklar.
BelirtilerFelç belirtileri felcin yerine ve şiddetine göre değişir:
- Arka bacaklarda zayıflık, topallama veya bacakları sürükleme.
- Yürüme güçlüğü, dengesizlik, tökezleme.
- Ağrı (sırt veya boyun bölgesinde hassasiyet, inleme).
- İdrar/dışkı kontrol kaybı (inkontinans).
- Kas küçülmesi (atrofi).
- Şiddetli vakalarda tam hareketsizlik veya ağrı hissi kaybı.
Tanı ve Tedavi :
- Tanı: Veteriner muayenesi, röntgen, MR/CT taraması ile felcin nedeni belirlenir.
- Tedavi Seçenekleri:
- Konservatif (İlaçlı): Hafif vakalarda dinlenme, anti-enflamatuar ilaçlar (kortikosteroidler), ağrı kesiciler.
- Cerrahi: Disk fıtığı veya baskı yapan durumlarda acil ameliyat (hemilaminektomi gibi) ile omurilik rahatlatılır. Erken müdahalede başarı oranı yüksektir.
- Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Masaj, hidroterapi (suda yürüyüş), egzersizler kasları güçlendirir. Lazer veya akupunktur destekleyici olabilir.
- Destekleyici Bakım: Felç kalıcıysa tekerlekli sandalye (köpek arabası), protez veya idrar torbası yönetimi.
- İyileşme Şansı: Erken teşhisle birçok köpek tamamen veya kısmen iyileşir. Şiddetli ve geç vakalarda kalıcı hasar olabilir.
Köpeklerde Felç Belirtileri :
Felç belirtileri, beynin hangi bölümünün/bölgelerinin etkilendiğine , beynin ne kadarının etkilendiğine ve felcin ne kadar süredir devam ettiğine bağlı olarak değişir. Köpeklerde felcin klinik belirtileri şunlardır:
- Anormal vücut duruşu
- Başın yana yatması
- Yürüme güçlüğü (ataksi)
- Anormal göz pozisyonu veya hareketi
- Körlük
- Normalden daha az tepki veriyor.
- Bilinç kaybı
- Zayıflık
- Baş baskısı
- Nöbetler
Felç belirtileri genellikle aniden ortaya çıkar ve 24-72 saat sonra ilerlemesi durur. Hemorajik felçler, iskemik felçlere göre genellikle daha şiddetli belirtilere sahiptir.
Benzer klinik belirtilere sahip tıbbi durumlar
Köpeklerde felçle benzer klinik belirtilere sahip ve daha yaygın olan çeşitli diğer sağlık sorunları da mevcuttur. Bu durumlar şunlardır:
- Vestibüler hastalık
- Antifriz veya fare zehri gibi toksik maddeler
- Epilepsi
- Orta veya iç kulak enfeksiyonları, iltihaplanma veya tümörler
Vestibüler hastalık, köpeklerde sık görülen ve sıklıkla felçle karıştırılan bir durumdur. Felçle ilişkili belirtiler gözlemlendiğinde doğru teşhis için derhal veteriner hekime başvurmak önemlidir.
Önemli Uyarı: Köpeğinizde ani yürüme sorunu, ağrı veya bacak sürükleme fark ederseniz hemen bir veteriner hekime başvurun. Gecikme, iyileşme şansını azaltır. Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel veteriner teşhisi şarttır.