Köpeklerde Coronavirus Gastroenteritis

Köpeklerde koronavirüs gastroenteriti, Canine Enteric Coronavirus (CECoV) adlı virüsün neden olduğu bağırsak enfeksiyonudur. Bu hastalık genellikle hafif seyreder ve yetişkin köpeklerde ciddi sorun yaratmaz, ancak yavru köpeklerde daha şiddetli olabilir. Önemli not: Bu virüs, insanlarda COVID-19'a neden olan SARS-CoV-2 ile tamamen farklıdır. Köpek koronavirüsü insanlara bulaşmaz ve COVID-19 köpeklere bulaşmaz.

Belirtileri

En yaygın belirtiler şunlardır:

• Ani başlayan ishal (su gibi, bazen mukuslu)
• Kusma
• İştahsızlık ve letarji (uyuşukluk)
• Hafif ateş
• Karın ağrısı veya şişkinlik

Çoğu vakada hastalık hafif geçer ve kendi kendine düzelir, ancak parvovirus gibi diğer enfeksiyonlarla birleşirse daha ağırlaşabilir (kanlı ishal, şiddetli dehidrasyon). 

Nedenleri ve Bulaşma

• Virüs, enfekte köpeklerin dışkısı yoluyla bulaşır (feko-oral yol).
• Yüksek bulaşıcılığa sahiptir; barınaklar, köpek parkları gibi kalabalık ortamlarda hızla yayılır.
• Özellikle yavru köpekler ve bağışıklığı zayıf olanlar risk altındadır.

Tedavi

Spesifik bir antiviral tedavi yoktur. Tedavi destekleyici niteliktedir:

• Dehidrasyonu önlemek için sıvı terapisi (oral veya damar yoluyla).
• Kusma ve ishal için symptomatic ilaçlar.
• İkincil bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik.
• Hafif diyet (haşlanmış tavuk ve pirinç gibi kolay sindirilebilir yiyecekler). Çoğu köpek 1-2 hafta içinde iyileşir, ancak veteriner kontrolü şarttır – özellikle yavrularda ölümcül olabilir.

Önleme

• Aşı: Enterik koronavirüs için aşılar mevcuttur (örneğin Nobivac veya Recombitek gibi kombine aşılar). Veterineriniz risk faktörlerine göre önerir; tüm köpeklere rutin olarak yapılmaz ama yavru ve riskli gruplarda faydalıdır.

• İyi hijyen: Dışkıları hemen temizleyin, mama-su kaplarını düzenli yıkayın.
• Kalabalık ortamlardan kaçının, özellikle aşılanmamış yavrular için.
• Parvovirus gibi diğer aşıları güncel tutun (karışık enfeksiyon riskini azaltır).

Köpeğinizde ishal veya kusma görürseniz hemen veterinere başvurun – erken müdahale çok önemli!

Hastalık etkeni nedir ?

*Hastalığın sebebi pleomorfik bir RNA virüsudur. Köpeklerin mide ve bağırsak mukozalarında ciddi iltihaplanmalara sebeb olur.

*Virüs dış ortama çok dayanıklıdır. Bu yüzden kış aylarında bile bulaşıcı özelliğini sürdürebilir.

*Bir çok dezenfektanlarla kısa sürede inaktif hale gelir.

Hastalık nasıl bulaşır ?

*Canine Coronavirus'lar yüksek patojeniteye sahip olup, duyarlı köpek grupları arasında hızla yayılır. Virus enfekte köpeklerin dışkılarıyla iki hafta süreyle çevreye atılır. Enfeksiyon oral yollada bulaşır.

*Yeni doğan yavrular hastalığa karşı büyümüş olan yavrulara göre daha dirençsizdir. Stres ve var olan başka hastalıklar hastalığa yakalanma riskini artırır. Taşıyıcı köpekler enfeksiyon kaynağıdır.

Riskler Nelerdir?

*Canine Coronavirus tüm dünyada köpek popülasyonunu yıllardır etkisi altında bırakmıştır.Bir çok köpek hastalığa karşı özellikle erişkinler doğal bağışıklık kazanmışlardır ve hastalıktan kolay etkilenmezler ya da hafif atlatırlar.12 aylıktan küçük yavru köpekler büyük risk altındadırlar,enfekte olmuş ve eğer korumasız ise(aşılanmamışlarsa) kısa sürede ölürler.

Hastalık nasıl gelişir ?

*Virus vücuda girdikten sonra ince bağırsak mukozasında gelişimini tamamlar ve epitel hücre stoplazmasında hızla çoğalmaya başlar.

*Camphylobacter ve salmonella gibi bakteriler var olan enfeksiyonun şiddetini artırır.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

*İnkübasyon süresi 24-34 saattir. Hastalıkta klinik olarak yüksek ateş (40-41 derece) , iştahsızlık, kusma, ishal ve depresyon gözlenir. Dışkı çok sulu mukus ve kan içerebilir. şiddetli ishal ve kusma dolayısıyla hayvan hızla dehidrasyona girer. Corona virus gastroenteritis olgularında lökopeninin görülmediği ve hastalığa yakalanmış orta yaştaki köpeklerin genellikle kendiliğinden iyileştiği belirlenmiştir. Genç köpeklerde ölüm oranı yüksektir.

Ayırıcı tanı ?

*Canine coronavirus enfeksiyonlarının kesin tanısını yapmak güçtür. Çünkü buna benzer gastroenteritise bir çok virusun neden olduğu bilinmektedir. Bu hastalıkta diğerlerinden farklı olarak lökopeni görülmemesi önemli bir bulgudur. Ayrıca virus elektron mikroskop yardımıyla barsak içeriğinden ve dışkıdan hazırlanan preparatlarda görülebilir.

Tedavi ?

*Canine Coronavirusun spesifik bir tedavisi yoktur. Semptomatik ve destekleyici tedavi yapılır. Tedavisi yaklaşık parvoviral enteritiste olduğu gibidir. Özellikle dehidrasyon ve metabolik asidoza karşı sıvı ve elektrolit uygulaması yapılır.

*Sekonder enfeksiyonları önlemek için geniş spektrumlu antibiyotik uygulaması yapılır.

Nasıl önlem alabiliriz ?

*Bu hastalığa karşı korunma ancak aşılama yolu ile olur.Canine Coronavirus'e karşı tüm yaştaki köpekler ve özellikle yavrular mutlaka aşılanmalıdır. 6 haftalık olan köpekler 2-3 hafta arayla iki kez aşılanırlar.3 aylıktan küçükken yapılan aşılamalarda maternal antikorlar aşılamayla gelişecek antikor seviyesini etkileyebileceği için 3 aylık olduklarında bir 3.doz aşı yapılması uygundur.Yıllık aşı tekrarı önerilir.