Köpeklerde AUJESKY (Yalancı Kuduz)
Aujeszky hastalığı, Suid Herpesvirus 1 (SuHV-1) adlı bir herpesvirüsün neden olduğu bulaşıcı bir viral hastalıktır. Yalancı kuduz veya kaşıntılı veba olarak da bilinir. Gerçek kuduza benzer belirtiler gösterir ama farklı bir virüstür ve insanlara bulaşmaz (nadir laboratuvar vakaları hariç, ciddi seyretmez).Domuzlar (evcil ve yaban domuzu) doğal rezervuarıdır; onlar genellikle hayatta kalır ve virüsü taşır. Köpekler, kediler, sığırlar gibi diğer hayvanlar "son konak"tır: Enfekte olunca virüsü yaymazlar ama hastalık köpeklerde neredeyse %100 ölümcüldür (genellikle 48-72 saat içinde ölümle sonuçlanır).Bulaşma Yolları
- En yaygın: Enfekte çiğ domuz eti veya sakatat yenmesi (özellikle av köpeklerinde yaban domuzu eti).
- Nadir: Enfekte domuzla doğrudan temas (ısırık, burun buruna temas).
- Köpekten köpeğe bulaşmaz.
- Türkiye'de yaban domuzu avcılığı yapan köpeklerde görülebilir.
BelirtilerHastalığın kuluçka süresi 2-9 gün arasındadır. Akut ve hızlı ilerler:
- Şiddetli kaşıntı (pruritus): Özellikle baş, boyun ve yüz bölgesinde. Köpek kendini ısırır, sürtünür, deriyi yaralar (self-mutilation). Bu en karakteristik belirtidir.
- Ateş, halsizlik, iştahsızlık.
- Aşırı salya akışı, yutma güçlüğü (farinks felci).
- Solunum güçlüğü, öksürük.
- Nörolojik belirtiler: Titreme, nöbet, daire çizerek yürüme, felç, anormal davranış (ama gerçek kuduzdaki gibi agresif saldırı olmaz).
Teşhis ve Tedavi
- Teşhis: Klinik belirtiler, öykü (çiğ et yeme veya domuz teması) ve laboratuvar testleri (PCR, virus izolasyonu, immunohistokimya).
- Tedavi yok: Spesifik antiviral tedavi mevcut değildir. Destekleyici bakım (sıvı tedavisi, antibiyotiklerle ikincil enfeksiyon önleme) nadiren fayda sağlar. Prognoz çok kötüdür; köpekler genellikle ölür.
- Gerçek kuduzdan ayırt etmek önemlidir (agresiflik yok, kaşıntı baskın).
Korunma
- Köpeklere asla çiğ domuz eti veya pişmemiş sakatat vermeyin.
- Av köpeklerini yaban domuzu temasından uzak tutun.
- Köpekler için onaylı aşı yoktur (domuzlar için vardır).
- Şüpheli vakada hemen veteriner hekime başvurun.
Bu hastalık nadir olsa da, özellikle avcı köpeklerde risklidir. Erken fark etmek hayat kurtarmaz ama çevreyi korumak için önemlidir. Köpeğinizde benzer belirtiler görürseniz acilen veteriner desteği alın!33 web sayfasıKedilerde Aujeszky belirtileriGerçek kuduz hastalığı
Genellikle çiğ domuz ürünlerinden geçer ve aşılamayla önlenebilir.
Hastalık etkeni nedir ?
Yalancı kuduz virüsü herpes virüs gurubundandır.
Hastalık nasıl bulaşır ?
Genelde domuzların hastalığıdır. Kedi ve köpeklere domuzların yaygın olarak bulunduğu bölgelerde bulaşma olabilir.
Hastalık nasıl gelişir?
Virüs vücuda girdikten sonra sinir uçları yoluyla merkezi sinir sistemine ulaşır. Buradan beyne giderek buradaki sinir dokusunda iltihaplanmalara sebep olur.
Hastalığın belirtileri nelerdir ?
Davranışlardaki ani değişim, nefes zorluğu, aşırı salya salgısı, ishal, kusma, genelde başta, ayaklarda, boyun ve omuzlarda şiddetli kasılmalar görülür. Eritem ve ülseratif deri yaralarına yol açan kaşıntı, kısmi felç, genel felç ve ses kısılmalarına neden olan cranial sinir zararları, nöbetler ve sonrasında gelen ölüm.
Nasıl önlem alabiliriz ?
Çiğ domuz ürünlerinin köpeklere verilmemesi gerekir. Hastalığa karşı aşılama genellikle domuzların yaygın olarak bulunduğu bölgelerde yapılmaktadır.
Sonuç
Hastalığa yakalandıktan sonra fazla yapılacak bir şey yoktur ve ölüm beklenen sondur.