Köpeklerde Ağza Alma, Dişleme ve Isırma
Köpeklerde, özellikle yavru köpeklerde, ağza alma (mouthing), dişleme (nipping) ve ısırma (biting) oldukça yaygın ve genellikle normal davranışlardır. Bu davranışlar, köpeğin dünyayı keşfetme şekli, oyun oynama içgüdüsü ve diş çıkarma süreciyle ilişkilidir. Yetişkin köpeklerde ise daha az görülür ve bazen korku, stres veya agresyon belirtisi olabilir.Nedenleri Nelerdir?
- Yavru Köpeklerde (Puppy Mouthing/Biting):
- Diş çıkarma dönemi: Süt dişleri çıkarken kaşıntı olur, her şeyi ağza alırlar (genellikle 3-6 ay sürer).
- Oyun ve keşif: Köpekler ellerini kullanamadığı için ağızlarını kullanır. Kardeşleriyle oynarken öğrendikleri gibi, insanlarla da "oyun ısırığı" yaparlar.
- Dikkat çekme veya heyecan: Enerjilerini boşaltmak için ısırabilirler.
- Yetişkin Köpeklerde:
- Korku, tehdit algısı veya savunma.
- Kaynak koruma (yemek, oyuncak, alan).
- Ağrı, hastalık veya stres.
- Yetersiz sosyalleşme: Yavruyken doğru öğrenmemişse devam eder.
Isırma şiddeti için Ian Dunbar'ın 5 seviyeli ölçeği kullanılabilir:
- Koklama/yala.
- Nazik ağza alma (diş hissedilir ama acı yok).
- Hafif baskı (deride iz yok).
- Acıtıcı ısırık (deri yaralanmaz).
- Ciddi ısırık (deri delinir veya yaralanır).
Seviye 4 ve üstü için profesyonel yardım alın.Nasıl Önlenir ve Düzeltilir?Yavru köpeklerde bu davranış erken eğitimle kolayca kontrol altına alınır. Ana prensipler: Isırmayı ödüllendirmemek, alternatif vermek ve tutarlı olmak.
- Acıttığında tepki verin:
- Yüksek sesle "Ay!" veya "Ouch!" diye bağırın (yavru köpek annesinden/kardeşlerinden öğrendiği gibi).
- Oyunu hemen bırakın, ilgiyi kesin ve odadan uzaklaşın (time-out: 30-60 saniye).
- Sakinleşince geri dönün ve olumlu davranışı ödüllendirin.
- Oyuncaklarla yönlendirin:
- Diş kaşıma oyuncakları (Kong, Nylabone, diş ipleri) verin.
- Isırmaya başladığında oyuncağa yönlendirin: "Al bunu!" deyip oyuncak tutun.
- Ellerinizi oyun aracı yapmayın (güreş, kovalamaca oynama).
- Eğitim ve sosyalleşme:
- Temel komutlar öğretin: "Bırak", "Oturr", "Hayır".
- Bol egzersiz ve zihinsel uyarım sağlayın (yürüyüş, oyun).
- Diğer köpeklerle kontrollü oynama fırsatı verin (bite inhibition öğrenir).
- Pozitif pekiştirme kullanın: İyi davranışta ödül mama/övgü.
- Yetişkin köpeklerde:
- Sebepi belirleyin (veteriner kontrolü şart: Ağrı olabilir).
- Profesyonel eğitmen veya davranış uzmanı yardım alın.
- Ağızlık kullanımı geçici çözüm olabilir.
- Asla ceza vermeyin (vurmak, bağırmak): Korkuyu artırır, sorunu kötüleştirir.
Uyarı: Eğer ısırık ciddi (kanama, tekrarlayan agresyon) ise hemen veteriner veya köpek davranış uzmanına danışın. Çocuklu evlerde ekstra dikkatli olun.Bu davranışlar genellikle masumdur ve doğru yaklaşımla düzelir. Sabırlı ve tutarlı olursanız, köpeğiniz nazik bir şekilde oynamayı öğrenir!
Üç ay ile altı ay arasında diş çıkaran yavrularda , herşeyi ağıza alma eğilimi görülür . Bu her ne kadar dogal bir durumsa da , köpeğin bu dönemde kötü alışkanlıklar haline dönüşecek davranışlarına izin vermemek gerekir .
Bunun için şu önlemleri alabilirsiniz :
a ) Yavrunun evde ve sokakta tasmasını çıkarmayın , bol bol oyalanması için gezdirin , koşturun , onunla oyunlar oynayın . Oyuncaklarına lezzet katacak bir şeyler sürerek uzun süre oyalanmasını sağlayın .
b ) Islak ya da dondurulmuş , kapalı plastik kapları ağzına almasına izin verebilirsiniz . Bu diş çıkarma sırasında köpeğinizi çok rahatlatır .
c ) İstenmeye şeyleri ağzına aldığında tasmasını çekiştirerek " HAYIR " komutunu verin ve önüne uygun oyuncağı atın .
d ) Ağzına almak istediği şeye acı sprey sıkabilirsiniz .
Köpeğinizin çocukların kol veya ağzına almasına ya da dişlemesine asla izin vermeyin . Bu oyunları yasaklayıcı kesin tavır koymanız gerekir . Çocuklarla oynarken köpeğinizi uyarmak için tasmasını çekiştirin .