Köpek Eğitiminde Önce Alıştırma ; Ardından Eğitim

Köpeklerde sosyalleştirme eğitimi (sosyalizasyon), yavru köpeğin çevresindeki insanlar, diğer hayvanlar, sesler, nesneler ve ortamlarla olumlu şekilde tanışmasını sağlayarak korku, agresyon veya aşırı utangaçlık gibi davranış sorunlarını önlemeyi amaçlar. Bu süreç, köpeğin mutlu, uyumlu ve cesur bir birey olmasını sağlar. İyi sosyalleşmiş bir köpek, sahibine ve topluma daha kolay adapte olur, stresle baş eder.Önemli nedenler:

• Korkaklık veya saldırganlığı engeller.
• Diğer köpekler ve insanlarla sağlıklı iletişim kurmasını sağlar.
• İleri yaşlarda davranış sorunlarını (havlama, yalnız kalamama, ısırma) azaltır.
• Köpeğin genel ruh sağlığını korur.

Kritik Dönem: 

Ne Zaman Başlamalı?Sosyalleştirme en etkili şekilde 3-16 hafta arasında yapılır (kritik dönem). Bu dönemde köpek yeni deneyimlere açık olur ve olumlu izlenimler kalıcı olur.

• İdeal başlangıç: 8 hafta sonrası, aşılar tamamlandıktan sonra (parvovirus gibi hastalık riski nedeniyle veteriner onayı alın).
• Yavrular 8 haftaya kadar anne ve kardeşleriyle kalmalı; erken ayrılık sosyalleşmeyi olumsuz etkiler.
• Yetişkin köpeklerde de mümkün, ama daha yavaş ve sabır gerektirir – profesyonel yardım önerilir.

Nasıl Yapılır? Adım Adım İpuçları

1. Pozitif Pekiştirme Kullanın: Her yeni deneyimde ödül mama, övgü veya oyun verin. Zorlamayın, köpek korkarsa geri çekilin.
2. Küçük Adımlarla İlerleyin: Ani kalabalık yerine önce evde aile üyeleriyle, sonra tanıdık kişilerle tanıştırın.
3. Farklı Deneyimler Sağlayın:
   • İnsanlar: Çocuklar, yaşlılar, farklı kıyafetli kişiler (şapka, gözlük takan).
   • Diğer hayvanlar: Aşıları tam, sakin köpeklerle kontrollü tanışma (köpek parkı yerine birebir oyun randevuları).
   • Sesler ve nesneler: Trafik, elektrik süpürgesi, bisiklet, farklı zeminler (halı, karo, çim).
   • Ortamlar: Ev, bahçe, araç yolculuğu, veteriner ziyareti.
4. Yavru Köpek Sınıflarına Katılın: Profesyonel eğitmen gözetiminde güvenli sosyalleşme için idealdir.
5. Günlük Rutin Oluşturun: Kısa yürüyüşler, yeni yerler keşfetme – aşırı yormayın.
6. Hatalardan Kaçının:
• Köpek parklarında serbest bırakmayın (kötü deneyim riski yüksek).
• Cezalandırma kullanmayın; korkuyu artırır.
• Aşısız dönemde riskli alanlardan uzak durun.

Yetişkin Köpekler İçin İpuçları

• Daha yavaş ilerleyin, güven inşa edin.
• Grup eğitimleri veya gündüz bakım merkezleri faydalı olabilir.
• Korku veya agresyon varsa mutlaka uzman (köpek eğitmeni veya veteriner davranışçı) danışın.

Sosyalleştirme ömür boyu devam etmeli, ama erken dönem en kritik. Sabırlı olun, köpeğinizin vücut dilini okuyun (kuyruk sallama iyi, kulak geriye yaslama stres belirtisi). Veterinerinizle aşı takvimi ve sağlık kontrolü için görüşün. 

Egezersiz yapmak her eğitim programının vazgeçilmez unsurudur ; yeteri kadar alıştırma olmadan gerçek bir öğrenme gerçekleşemez . Yeterli alıştırma yapmayan bir köpek teneffüssüz çocuk gibidir . Gün boyu oyun oynamalarına izin verilmeden sınıfa doldurulan altı yaşındaki çocuklara hangi yetişkin matematik dersi vermeyi göze alabilir ? Egzersiz olmadan köpeğinize bir şeyler öğretebilmeniz pek mümkün değildir . Çünkü dikkatini toparlayamaz .

Köpeklerin alıştırma süreleri farklılık gösterebilir ama hepsinin en azından günde yarım saat koşma , oynama ve sizinle etkileşim içinde olmaya gereksinimi vardır . Egzersizin miktarı ve tipi köpeğinizin enerji düzeyiyle ilgilidir . Örneğin bir border Collie ya da genç bir labrador muhtemelen bir iki saat düz koşu ve hareketli oyunlarla ısınmaya gerek duyacaklarken tembel bir Pekingese için yarım saatlik hoplama yeterli olabilir . Dediğimiz gibi cinsi ve özelliklerinden bağımsız olarak her köpeğin diğerinden farklıdır . Eninde sonunda köpeğinizin gereksini duyduğu egzersiz miktarı , onun evin sakin ve rahatlamış bir üyesi olmasını sağlamak için gereken kadardır . Aşağıda köpeğinizin yeterli egzersiz yapmadığınının anlaşıldığı durumlar sıralanmıştır :

a ) Evin içinde odadan odaya koşuyor .

b ) Çok seyrek yatıyor , evin içinde herkes rahatça otururken bile ayakta dikiliyor .

c ) Belirgin bir nedeni olmadığı halde aşırı derece inliyor .

d ) Aşırı derecede , hatta bazen hiç nedensiz havlıyor .

e ) Gördüğü her şeyi kazıyor , parçalıyor , kemiriyor .

f ) Ortalıkta insanlar olduğu sürece hoplayıp zıplamaktan vazgeçmiyor .

g ) Bulduğu her fırsatta dışarı kaçıyor .

h ) Herzaman çit boyunca koşarak bahçenin önünden geçen insanlara havlıyor .

Köpeğiniz bu belirtilerin bazılarını ya da hepsini gösteriyorsa daha çok egzersize ve zihinsel uyarıma ihtiyacı var diyebiliriz . Pek çok insan , köpeği saatler boyunca arka bahçede serbest bırakmanın enerjisini harcaması için , hele de uyumlu bir aile üyesi olabilmesi için iyi bir egzersiz yolu olmadığının farkında değildir . Başıboş bırakılan pek çok köpek havlamak , orayı burayı kazmak ve uzanmaktan başka birşey yapmaz .

Bahçenizi köpeğinizi eğitmek amacıyla kullanacaksanız sizin de onunla birlikte dışarıya çıkmanıza ve en azından onun yaktığı enerjinin onda birini harcamanıza gerek vardır . Bir olasılıkla , eğer iyi geçiniyorlarsa , komşuların köpeklerini de bu oyunlara katabilirsiniz . Dışarıda yapacağı kovalamaca , takip etme , güreş gibi oyunlar iyi bir ev köpeği olması için gerekli yorulmayı sağlayabilecek aktivitelerdir .

Yeterli egzersiz yapmayan aşırı enerjili köpekler kendilerini hemen belli ederler ; fazla enerjilerini aşırı havlayarak , sıçrayarak ve diğer istenmeyen davranışlarla atmaya çalışırlar. Köpeğinizin davranış problemleri varsa , egzersiz miktarını arttırmak eğitim programınıza harcayacağınız zamanı yarı yarıya azaltır .

Hareketli bir yaşama sahip köpek sahipleri için köpeklerinin enerjisini sağlıklı bir biçimde harcayabilmesi için pek çok yol vardır . Koşu , bisiklet ve tekerlekli paten gibi sporlar , çok hareketli köpekleri olan insanlar için hayvanın enerjisini sınırsızca harcayabileceği mükemmel egzersiz fırsatları yaratır . Sadece yavaş başlamaya ve aranızdaki mesafeyi derece derece açmaya dikkat göstermelisiniz . Bir diğer önemli nokta ise köpeğim ayaklarınım kesik ya da sıyrıklar oluşuyormu diye sık sık kontrol edilmesidir . Kaldırım ya da asfalt gibi sert zeminler köpeğin kemik ve eklemleri için iyi olmayacağından daha farklı zeminlerde koşmaya dikkat etmelisiniz .

Böylesi aktivitelere katılacak köpekler en azından bir yaşını doldurmuş ve olası sağlık problemleri açısından veteriner kontrolünden geçmiş olmalıdır . ( Tıpkı insanlar da olduğu gibi , fazla güç harcanarak yapılan egzersizler hayvanlarda da bazı kemik ve eklem rahatsızlıklarına yol açabilir . ) Formunda olan bir köpek daha mutludur ve sizin birlikte yapmayı istediğiniz bütün aktivitelere daha kolay odaklanır . Tabi bu aktiviteleri daha uzun süre ve sakatlanmadan yapabilir .