Köpek Davranış Bozukluğunun Tek Sebebi Köpek Sahibimidir ?

Hayır, köpeklerde davranış bozukluklarının tek sebebi köpek sahibi değildir. Davranış sorunları genellikle birden fazla faktörün birleşimiyle ortaya çıkar ve sahibi önemli bir rol oynasa da, genetik, tıbbi, çevresel ve travmatik etkenler de büyük ölçüde etkilidir.Ana NedenlerKöpek davranış bozuklukları (aşırı havlama, saldırganlık, ayrılık anksiyetesi, yıkıcı davranışlar vb.) şu faktörlerden kaynaklanabilir:

• Genetik ve Irk Faktörleri — Bazı ırklar genetik olarak daha korkulu, agresif veya hiperaktif olmaya yatkındır. Örneğin, belirli ırklarda korku fobileri veya kompulsif davranışlar (kuyruk kovalama gibi) daha sık görülür. Araştırmalar, davranış traits'lerinin kısmen kalıtsal olduğunu gösteriyor.
• Tıbbi ve Sağlık Sorunları — Ağrı, tiroid sorunları, nörolojik hastalıklar veya enfeksiyonlar davranış değişikliklerine yol açabilir. Veteriner kaynakları, davranış sorunlarının %28-82'sinde ağrı gibi tıbbi nedenlerin rol oynadığını belirtiyor. Her davranış sorunu değerlendirilmesinde önce tıbbi nedenler dışlanmalıdır.
• Erken Dönem Deneyimler ve Travma — Yavru dönemde yetersiz sosyalleşme, anneden erken ayrılma, kötü muamele veya travmatik olaylar (örneğin saldırı, terk edilme) kalıcı korku, anksiyete veya agresyon yaratabilir. Erken yaşam stresi, epigenetik yoluyla bile sonraki nesillere aktarılabilir.
• Çevresel ve Eğitim Faktörleri — Yanlış eğitim, yetersiz egzersiz, yalnız bırakılma veya tutarsız kurallar sorunları tetikleyebilir. Sahibin hatalı yaklaşımları (örneğin cezalandırma, sosyalleştirmeme) büyük rol oynar, ancak bu tek sebep değildir.
• Sahibin Rolü — Birçok kaynak, sahibin eğitim eksikliği veya yanlış iletişiminin sorunları artırabileceğini vurguluyor. Ancak "her şey sahibin suçu" görüşü aşırı basitliktir; genetik veya tıbbi nedenler varsa, en iyi sahip bile sorunları tamamen önleyemeyebilir.

SonuçDavranış bozuklukları genellikle genetik yatkınlık + çevresel etkenler + öğrenme deneyimleri kombinasyonudur. Sahip önemli bir faktördür çünkü eğitim ve ortamı kontrol eder, ancak tek suçlu değildir. Sorun yaşayan köpeklerde önce veterinere gidip tıbbi nedenleri dışlatmak, ardından profesyonel eğitmen veya davranış uzmanından yardım almak en doğru yaklaşımdır. Sabır ve olumlu pekiştirme temelli yöntemlerle çoğu sorun iyileştirilebilir.

Köpekte davranış bozukluklarının yeğane sebebinin hayvan sahibi olduğunu savunanlar çoktur , ancak ben bu görüşe bir çok uzmanın da savunduğu gibi katılmıyorum . Elbette , daha sonra ki makalelerimizde değineceğimiz gibi , sahibi çok önemli bir etkendir ; ancak bütün dikkatlere ve doğru eğitime rağmen , yine de köpekte davranış bozukluğu ortaya çıkabilir . Örneğin ; doğum esnasında , yavrunun çeşitli sebeplerle nefes almasındaki gecikme nedeniyle beynin oksijensiz kalması ya da doğumdan sonra oluşan çeşitli bedensel bozukluklar bile böyle bir duruma yol açabilir . Bazen de , hiçbir bedensel bozukluğa bağlı olmaksızın , köpekte bizim kontrolümüz dışında gelişen yaşantı ve deneyimler , davranış bozukluklarına neden olabilir . Bu son söylediğimizin sebebi , çevredeki sayısız uyarana karşı , köpeğimizin biz farkında olmadan koşullanmasıdır . Sonuçta köpekte , bu uyarana tepki olarak bazı davranışlar ortaya çıkmaya başlar ve gittikçe yerleşir . Görüldüğü gibi , bu örneklerin hiçbirisi köpek sahibinin hatalarından kaynaklanmamaktadır . Örnek olarak aşağıdaki olay incelenebilir .

Köpek evini ve sahiplerini korumada aşırı temkinli . Örneğin evde iken ya da dışarıda gezdirilirken bir çok kimseye herhangi bir neden olmaksızın hırlamak , diş göstermek gibi davranış sergiliyor . Yanından biri geçerse kızıyor , ani hareketlere sinirleniyor . Özellikle yabancı insanlara karşı son derece asabi ama köpek sahipleri ve köpekler ile hiçbir sorunu yok . Böyle bir vakayı geçmişe dönük incelenip irdelendiğinde bu davranış modelinin köpeğin yaşam döngüsünde bir dönemden sonra başladığı ifade ediliyor. Bu davranış modelinden öncesinde aynı köpek sokakda kendi başına tasmasız gezen insanlar ile iletişimi kuvvetli kendi başına oynayıp gelen bir köpek . Tam bu davranışların başlamasından hemen öncesinde bir gün eve perişan ve dayak yemişcesine dagınık halde geldiği ifade ediliyor . Bu bilgi üzerine bu köpekdeki bu davranış bozukluğunun büyük ihtimal ile son sokak gezisinde insan veya insanlarca kötü bir davranış , dayak ve benzeri bir travmatik olay sonrasında " Yabancılara Yönelik Korku Saldırğanlıgı " olabilecegi kararı verilebilir .

Bu örnekte de görüldüğü gibi bu sorun köpek sahibinin doğrudan bir hatasından kaynaklanmamıştır . Bir çok köpek sahibi saldırğanlık sorunlarına karşın köpeklerini kısırlaştırma yoluna saparlar . Bunun tartışılabilir bir yöntem olduğu br gerçektir . Korku saldırganlığı gibi bazı saldırganlık sorunlarında kısırlaştırma , durumu daha da şiddetlendirir . Oysa , kısırlaştırmanın işe yarayıp yaramayacağı , hekim tarafından test edilebilir .