Köpeğinizin Psikolojik Problemi Varmı ?

Köpeklerde psikolojik problemler oldukça yaygın olabilir ve genellikle depresyon, anksiyete (kaygı), ayrılık kaygısı, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) veya stres gibi durumlarla kendini gösterir. Bu sorunlar, köpeğin davranışlarında ani veya sürekli değişikliklere yol açar. Ancak unutmayın, bu belirtiler bazen fiziksel bir sağlık sorunu (ağrı, hastalık, tiroid problemi gibi) kaynaklı olabilir. Kesin teşhis için mutlaka bir veteriner hekime danışın, çünkü kendi başınıza yorumlamak yanlış olabilir.

KöpeklerdePsikolojik Problemlerin Yaygın Belirtileri 

Aşağıda en sık görülen işaretler listelenmiştir (kaynaklar: veteriner siteleri ve uzman görüşleri):

• İştah değişiklikleri: Normalde iştahlı bir köpek yemek yemeyi reddedebilir, kilo kaybedebilir veya tam tersi aşırı yiyebilir.
• Uyku düzeninde bozulma: Aşırı uyuma, uyuyamama veya sık uyanma.
• İlgi kaybı ve uyuşukluk: Eskiden sevdiği oyunlara, yürüyüşlere veya oyuncaklara ilgi göstermeme; heyecan eksikliği, sahiplerine tepki vermeme.
• Aşırı yalama veya çiğneme: Patilerini, kuyruğunu veya vücudunu aşırı yalama (kendini sakinleştirmeye çalışma).
• Yıkıcı davranışlar: Eşyaları kemirme, kazma, evde uygunsuz yerlere tuvalet yapma (özellikle yalnız kaldığında).
• Aşırı havlama, inleme veya uluma: Sebepsiz veya aşırı ses çıkarma.
• Saklanma veya kaçma: Köşelere çekilme, insanlardan veya diğer hayvanlardan uzak durma.
• Saldırganlık veya korku: Ani hırlama, diş gösterme, titreme veya aşırı korku (gürültü, yabancı insanlar gibi tetikleyicilere).
• Tekrarlayan davranışlar (OKB belirtisi): Kuyruk kovalama, daire çizme, gölgeleri takip etme gibi amaçsız tekrarlar.

Olası Nedenler

• Çevresel değişiklikler (taşınma, yeni aile üyesi, yalnız kalma).
• Travma veya kayıp (başka bir hayvanın ölümü, terk edilme korkusu).
• Yetersiz sosyalleşme veya egzersiz eksikliği.
• Yaşlanma, hastalık veya ağrı.

Ne Yapmalısınız?

1. Köpeğinizin davranışlarını gözlemleyin ve değişiklikleri not edin.
2. Önce veteriner kontrolü yaptırın (fiziksel nedenleri elemek için).
3. Eğer psikolojik olduğu düşünülüyorsa, veteriner davranış uzmanı veya hayvan psikoloğu önerisi alın.
4. Evde yardımcı olabilecekler: Daha fazla egzersiz, oyun, rutin oluşturma, sakinleştirici oyuncaklar veya feromon difüzörleri.

Önce psikolojik problem kavramını açıklayalım . Köpeğin kendi doğasına ters düşen ve herhangi bir amaç taşımaksızın yapılan davranışların sebebi psikolojik problemler olabilmektedir . Bunlardan bazıları , sebebi dış faktörler olsa bile , köpeğin kendi içsel hesaplaşmalarıdır . Buna , anokraksia nervosa dediğimiz sinirsel sebeplere dayalı iştahsızlık , deprasyon , demoralizasyon ve sebepsiz kaşınmadan tutun , kuyruk yemeye kadar varan obsessif – kompulsif davranışlar örnek gösterilebilir . Bunlar genellikle insan – köpek ilişkisini doğrudan etkilemezler . Ancak bu ilişkiyi doğrudan etkileyen bozukluklar vardır ki , bunun en tipik örneği agresif " saldırgan " davranışlardır ve köpeğin anksiyetesi " gerginliği " dışarıya yönelmiştir . Bunların tamamı tedavi gerektiren psikolojik problemlerdir .

Öncelikle şu soruyu cevablandırmalıyız : Köpekte problem olarak nitelendirdiğimiz husus gerçekten köpeğin problemimi , yoksa bizim problemimiz midir ? Aslında ortaya çıkan davranış problemlerinin önemli bölümü , köpek tarafından normal olan davranışların , insanlar tarafından anormal olarak algılanmasıdır . Bizler hayvanlardan , bizim gibi hareket etmelerini ve bizim monoton hayat düzenimize uymalarını bekleriz . Tabii ki , evcilleştirmeyle birlikte köpekler de kendi yetenekleri doğrultusunda bize uymaya çalışmışlardır . Ancak , bazen bizim isteklerimiz çok abartılı olabilmektedir .

Maalesef , köpek için tamamen normal olan bir çok davranış insan – köpek ilişkisine zarar verecek boyutlardadır . Örneğin ; köpeğin evde liderlik iddiasında bulunması , köpeğin içgüdülerine ters düşmeyen , son derece normal bir davranıştır . Bu tür köpeğin insanla beraber yaşamasına olumsuz etki ettiği için , istenmeyen davranış sınıfına girer ve bunlların giderilmesinde de psikolojinin tedavi yöntemleri uygulanır .

Bazı istenmeyen davranışlar , sadece basit bir nedenden dolayı oluşmaktadır . Örneğin ; küçük bir oda içinde sürekli olarak havlayan bir köpek , geniş bahçe içine konulduğunda havlamayı bırakacaktır . Buna davranış problemi olarak nitelendirebilir miyiz ?

Örneğin ; yalnızlık endşesi diye adlandırılan problem nedeniyle , akşam eve geldiğimiz zaman bir çok kıymetli eşyamızı köpeğimiz tarafından parçalanmış olarak bulabiliriz .Köpeğin böyle davranmasının tek nedeni , gündüz vakti üst kattaki çocuğun oynadığı atariden çıkan acayip sesler gibi basit uyarıcılar dahi olabilmektedir . Köpek bu seslerden dolayı gerginleşiyor ve gerginliğini bu şekilde çözüyordur . Eğer köpeğe huzurlu bir ortam sağlayamamışsak ve köpek korkusundan dolayı bu tür davranışlarda bulunuyorsa , bu davranışı " anormal " diye nitelendirmeden evvel biraz düşünmemiz gerekmiyor mu ?

Köpeğinizin mutluluğu için erken müdahale çok önemli!