İşitme Köpekleri (Hearing Dogs)

İşitme köpekleri (hearing dogs veya hearing assistance dogs), işitme engelli veya sağır bireylere yardımcı olmak üzere özel olarak eğitilmiş hizmet köpekleridir. Bu köpekler, sahiplerinin duyamadığı önemli sesleri algılayıp onlara fiziksel temasla (pati vurma, burunla dürtme veya ses kaynağına yönlendirme) haber verirler. Böylece günlük hayatta güvenlik, bağımsızlık ve sosyal bağlantı sağlarlar.

Nasıl Çalışırlar?

Eğitilmiş işitme köpekleri şu seslere tepki verebilir:

• Kapı zili veya kapı çalma
• Telefon veya alarm sesleri
• Duman dedektörü veya yangın alarmı (tehlike durumunda yere yatma gibi özel davranışlar)
• Bebek ağlaması
• Adının çağrılması
• Bazı modellerde özel sesler (örneğin düşen eşya veya bildirim sesleri)

Köpekler genellikle özel yelek giyerler (ülkeye göre renk değişir, örneğin turuncu veya bordo) ve kamu alanlarına erişim hakları vardır. 

Faydaları : 

• Güvenlik artırır (örneğin acil durum alarmları).
• Yalnızlık ve anksiyeteyi azaltır, duygusal destek sağlar.
• Sahiplerinin dış dünya ile daha bağlantılı hissetmesine yardımcı olur.

Türkiye'de DurumTürkiye'de işitme köpekleri uygulaması henüz yaygın değil. Görme engelliler için Rehber Köpekler Derneği gibi örgütler aktif olsa da, işitme köpeklerine özel bir dernek veya program bulunmuyor. Bazı özel köpek eğitim merkezleri (örneğin koruma veya arama köpekleri eğitimi verenler) işitme engellilere yönelik özel eğitim verebiliyor, ancak organize bir sistem yok. Servis köpekleri yasal olarak korunuyor ve erişim hakları var, ama erişilebilirlik Avrupa veya ABD kadar gelişmiş değil.

Dünyada ise:

• İngiltere: Hearing Dogs for Deaf People
• ABD: Canine Companions, Dogs for Better Lives gibi örgütler ücretsiz veya düşük maliyetle sağlıyor.

Daha fazla bilgi veya başvuru için ilgileniyorsanız, uluslararası örgütlerle iletişime geçebilir veya Türkiye'deki engelli derneklerinden (örneğin Türkiye İşitme Engelliler Derneği) destek alabilirsiniz. 

İşitme engelliler için özel olarak eğitilmiş köpekler, işitme yardımı köpekleri veya işitme güçlüğü çekenler için hizmet köpekleri olarak da bilinir. Bu köpekler, sahipleri için "kulak" görevi görerek hem pratik destek hem de arkadaşlık sağlarlar. İşitme Köpekleri Nasıl Çalışır? Eğitilmiş işitme köpekleri belirli sesleri tanır ve sahiplerini fiziksel temas yoluyla uyarır, örneğin: Patileriyle dokunmak

Burunlarıyla dürtmek

Veya onları sesin kaynağına yönlendirmek

Yaygın olarak tepki verdikleri sesler şunlardır: Kapı zili veya vurma sesleri

Çalar saatler

Duman alarmları (genellikle yönlendirmek yerine tehlikeyi belirtmek için yere yatarak)

Telefonlar

Cihaz zamanlayıcıları

Bebek ağlamaları

Birinin isim çağırması

Hatta düşen eşyalar veya e-posta bildirimleri gibi özel sesler

Bu eğitim, işitme engelli veya işitme güçlüğü çeken bireyler için güvenliği, bağımsızlığı ve özgüveni artırır. Köpekler, halka rollerini belirtmek için genellikle ayırt edici yelekler giyerler (örneğin, İngiltere'de bordo veya bazı ABD programlarında turuncu).